2020, k\u00fcreselle\u015fmenin etkilerini ve k\u00fcresel dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini olduk\u00e7a yo\u011fun hisseti\u011fimiz bir y\u0131l oldu. Bug\u00fcn gelinen noktada neredeyse hi\u00e7bir krizi yerel \u00f6l\u00e7ekte de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Belli bir b\u00f6lgede ba\u015flayan bir sorunun, bir insani krizin, kelebek etkisiyle ne kadar geni\u015f bir co\u011frafyay\u0131, hatta belki de t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkileyebilece\u011fini hesap etmemiz gerekti\u011fini g\u00f6sterdi bize geride b\u0131r\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131l. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7in\u2019in Wuhan \u015fehrinde ortaya \u00e7\u0131kan koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. \u00c7aresi olmayan bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00fclkeler \u00f6nlemlerini almaya \u00e7al\u0131\u015fsalar da 90 milyona yak\u0131n insan hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131 ve 2 milyonu a\u015fk\u0131n insan da hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u00dclkelerin bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tedbirler beraberinde ba\u015fka sorunlar\u0131 getirdi. Hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 en etkili y\u00f6ntem olan cerrahi maske ve hijyen malzemelerinin tedari\u011finde sorunlar ya\u015fand\u0131. Paran\u0131n sahip olmaya yetmedi\u011fi g\u00fcnler ya\u015fad\u0131k. Soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 sebebiyle ekonomik hayat durma noktas\u0131na geldi, pek \u00e7ok insan\u0131n en temel insani ihtiya\u00e7lara ula\u015f\u0131m\u0131 bile zorla\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemiz de bu k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sorunundan olduk\u00e7a yo\u011fun \u015fekilde etkilendi. Ba\u015fta Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 olmak \u00fczere, devletimizin t\u00fcm ilgili kurumlar\u0131n\u0131n koordineli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u00fcst\u00fcn gayretleri neticesinde T\u00fcrkiye bu krizi pek \u00e7ok \u00fclkeden daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131lad\u0131. Sa\u011fl\u0131k sistemine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar sayesinde, yatak kapasitesi ve tedavi s\u00fcrecinde kullan\u0131lan solunum cihazlar\u0131 ihtiyaca rahatl\u0131kla cevap verdi. Maske ve hijyen malzemelerinin tedari\u011finde de \u00f6nemli sorunlar ya\u015fanmad\u0131. Kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan T\u00fcrkiye, her zaman oldu\u011fu gibi, ihtiya\u00e7 sahibi di\u011fer \u00fclkelere de yard\u0131m elini uzatmaktan geri durmad\u0131. \u00dcstelik yard\u0131m ula\u015ft\u0131r\u0131lan \u00fclkelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de ekonomik kalk\u0131nma seviyeleri olduk\u00e7a y\u00fcksek \u00fclkelerdi. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay da bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00fczerine d\u00fc\u015fen insani g\u00f6revlerini yine b\u00fcy\u00fck bir azim ve \u00f6zveri ile yerine getirdi. Devletin ilgili kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile omuz omuza verilerek hem \u00fclkemizin hem de di\u011fer \u00fclkelerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu maske, hijyen malzemesi, t\u0131bbi cihazlar tedarik edildi ve bunlar\u0131n ihtiya\u00e7 sahiplerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011fland\u0131. Pek \u00e7ok \u00fclkenin ve geleneksel insani yard\u0131m ve kalk\u0131nma kurulu\u015flar\u0131n\u0131n pandemi nedeni ile i\u00e7ine kapanmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 bu zorlu d\u00f6nemde T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay\u0131 sadece kendi co\u011frafyas\u0131nda de\u011fil, pek \u00e7ok farkl\u0131 cephede insani ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve hayat kurtarmak i\u00e7in m\u00fccadele verdi. Uluslararas\u0131 arenada bir kez daha T\u00fcrk tipi yard\u0131m modelinin y\u0131ld\u0131z\u0131 parlad\u0131. K\u0131z\u0131lay\u2019\u0131n her faaaliyet alan\u0131 da pandemi ko\u015fullar\u0131na ve ihtiya\u00e7lara g\u00f6re kendisini yeniden \u015fekillendirdi ve insanlar\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakmad\u0131, b\u0131rakmamaya da devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Elbette 2020 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 tek k\u00fcresel sorun koronavir\u00fcs pandemisi de\u011fildi. Ge\u00e7mi\u015ften gelen ve ne yaz\u0131k ki b\u00fcy\u00fcyerek devam eden pek \u00e7ok insani kriz varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirdi. Bunlardan sadece belli ba\u015fl\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131ralasak dahi ne b\u00fcy\u00fck bir insani sorumlulu\u011fun ve m\u00fccadelenin i\u00e7erisinde oldu\u011fumuz anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011finin BMMYK 2019 y\u0131l\u0131 raporuna g\u00f6re d\u00fcnyada 79,5 milyon m\u00fclteci, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve vatans\u0131z, yerlerinden edilmi\u015f insan bulunuyor. UNESCO\u2019nun 2019 y\u0131l\u0131 raporuna g\u00f6re d\u00fcnya \u00fczerinde 2 milyar insan g\u00fcvenilir i\u00e7me suyuna eri\u015femiyor. DS\u00d6\u2019n\u00fcn 2019 y\u0131l\u0131 raporuna g\u00f6re her y\u0131l 5,2 milyon \u00e7ocuk, 5 ya\u015f\u0131na bile varamadan hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. Ayn\u0131 rapora g\u00f6re her y\u0131l 1 milyon ki\u015fi AIDS\u2019ten, 1,4 milyon ki\u015fi t\u00fcberk\u00fclozdan 400.000\u00a0 ki\u015fi ise s\u0131tmadan \u00f6l\u00fcyor. Bu \u00f6l\u00fcmlerin pek \u00e7o\u011fu temel insani ihtiya\u00e7lar olan g\u0131da ve sa\u011fl\u0131k hizmetine ula\u015famamaktan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131lay K\u0131z\u0131lha\u00e7 Dernekleri Federasyonu\u2019nun (IFRC) yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 2020 D\u00fcnya Afet Raporu\u2019na g\u00f6re y\u0131l\u0131n ilk alt\u0131 ay\u0131nda 100\u2019den fazla b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 afet meydana geldi, 50 milyondan fazla insan bu afetlerden etkilendi. Do\u011fal afetlerin d\u00fcnyam\u0131za etkileri, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi tehditi ile birlikte her ge\u00e7en g\u00fcn daha korkutucu boyutlara ula\u015f\u0131yor. Son on y\u0131lda, iklimle ili\u015fkili afetlerin 410 binden fazla insan\u0131n hayat\u0131na mal olmas\u0131 ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 1,7 milyar insan\u0131 etkilemesi felaketin boyutunu ortaya koyuyor. Pandemi ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nma gibi afetler, ayn\u0131 zamanda di\u011fer afetleri ve insani krizleri de tetikliyor.<\/p>\n\n\n\n
Ortaya \u00e7\u0131kan bu tablo, T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay\u2019\u0131n sadece \u00fclkemizdeki insanlara y\u00f6nelik de\u011fil d\u00fcnyadaki di\u011fer insanlara y\u00f6nelik \u00e7abalara olan ihtiyac\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131r\u0131yor. Pandemi ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu zorlu zemine ra\u011fmen T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay 2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde 3 k\u0131tada 57 \u00fclkede faaliyet g\u00f6sterdi. \u0130nsani krizlerin en yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde te\u015fkil edilen \u00fclke delegasyonlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 16\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 45 \u00fclkeye do\u011frudan ayni ve nakdi insani yard\u0131m g\u00f6nderildi. 189 milyon TL\u2019lik uluslararas\u0131 insani yard\u0131m b\u00fct\u00e7esi ile toplamda 8,2 milyon ihtiya\u00e7 sahibi insana el uzat\u0131ld\u0131. \u0130stanbul Havaliman\u0131\u2019na, IFRC \u0130nsani Yard\u0131m Lojistik Merkezi in\u015fas\u0131 i\u00e7in alan tahsisi sa\u011flanarak \u00fclkemizin b\u00f6lge co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in bir yard\u0131m lojistik \u00fcss\u00fc olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. G\u00f6\u00e7men odakl\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve yerel halk\u0131n da faydaland\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck nakit temelli ve toplum temelli programlar\u0131m\u0131z ve \u00e7ocuklara \u00f6zel geli\u015ftirdi\u011fimiz \u00e7ocuk programlar\u0131m\u0131z ile hem milyonlarca ihtiya\u00e7 sahibinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcrd\u00fck hem de ortaya koydu\u011fumuz insani yard\u0131m modelleri ile \u00f6rnek olduk. <\/p>\n\n\n\n
Operasyonel kabiliyetleri, yeti\u015fmi\u015f ve deneyimli insan kayna\u011f\u0131, lojistik g\u00fcc\u00fc ve uluslararas\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bug\u00fcn T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay, insani yard\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fcyesi olman\u0131n \u00f6tesinde, d\u00fcnyada insani yard\u0131m stratejilerine y\u00f6n veren bir kurulu\u015f h\u00e2line geldi. <\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyan\u0131n geldi\u011fi noktada, sava\u015flar, silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, do\u011fal afetler, pandemiler ve k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi tehditler neticesinde insani ihtiya\u00e7lar\u0131n s\u00fcrekli artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat ekonomik daralma ile birlikte insani yard\u0131m fonlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 oranda artmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu tespit do\u011frultusunda uluslararas\u0131 i\u015f birliklerini ve koordinasyonu daha fazla geli\u015ftirme, k\u0131s\u0131tl\u0131 kaynaklar\u0131n daha etkin kullan\u0131m\u0131, lojistik s\u00fcre\u00e7lerin getirdi\u011fi maliyetlerin asgariye indirilebilmesi i\u00e7in yerelde yap\u0131lanma ve insani krizleri olu\u015fmadan \u00f6nleme noktas\u0131nda insanc\u0131l hukuk ve savunuculuk faaliyetleri \u00f6nem kazan\u0131yor. \u0130htiya\u00e7 sahiplerine y\u00f6nelik olarak ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile onlar\u0131n ekonomik iyilik hallerini desteklemek de insan onurunun korunmas\u0131 ve toplumsal refah i\u00e7in uzun soluklu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak stratejik faaliyetlerimiz aras\u0131nda yerini al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Daha iyi bir d\u00fcnya i\u00e7in birlikte planlayarak, \u00f6\u011frenerek, uygulayarak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2020, k\u00fcreselle\u015fmenin etkilerini ve k\u00fcresel dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini olduk\u00e7a yo\u011fun hisseti\u011fimiz bir y\u0131l oldu. Bug\u00fcn gelinen noktada neredeyse hi\u00e7bir krizi yerel \u00f6l\u00e7ekte de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Belli bir b\u00f6lgede ba\u015flayan bir sorunun, bir insani krizin, kelebek etkisiyle ne kadar geni\u015f bir co\u011frafyay\u0131, hatta belki de t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkileyebilece\u011fini hesap etmemiz gerekti\u011fini g\u00f6sterdi bize geride b\u0131r\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131l. \u00c7in\u2019in…<\/p>\n