T\u00fcrkiye 2022\u2019de bir\u00e7ok sosyal, toplumsal ve \u00e7evresel olaya \u015fahit olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fahit oldu\u011fu baz\u0131 olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda pandemi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, sava\u015f gibi global etkenler bulunmaktad\u0131r. Bu etkenlerin \u00e7evresel, sosyal, toplumsal etkileri ve riskleri bulunmaktad\u0131r. Ulrich Beck\u2019in \u201crisk toplumu\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 XXI. y\u00fczy\u0131lda modern toplumlar ulusal ve global etkenlerin beraberinde getirdi\u011fi risklere maruz kalmaktad\u0131r. Sivil toplum bu noktada riskleri analiz ederek ihtiya\u00e7 duyulan noktalara y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek risk bar\u0131nd\u0131ran \u00f6nemli bir etkendir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 riskler; su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimin azalmas\u0131, g\u00fcvenli g\u0131daya eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131, bitki ve hayvan t\u00fcrlerinin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok alana yay\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcretici ve t\u00fcketicileri do\u011frudan etkilemektedir. \u00c7ift\u00e7iler pandemi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi etkilerini bir arada ya\u015fayarak tar\u0131msal \u00fcretim ve hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7in gerekli olan girdileri kar\u015f\u0131lamakta ve \u00fcretimi art\u0131rmakta zorluklar ya\u015famaktad\u0131r. \u00dcretimde azalmalar ya\u015fan\u0131rken ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 da beraberinde gelmektedir. K\u0131rsalda ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fanmas\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimin ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7mesi, bireysel \u00e7ift\u00e7inin kazan\u00e7 sa\u011flayamamas\u0131 gibi nedenler k\u00f6ylerdeki n\u00fcfusun giderek azalmas\u0131 hatta baz\u0131 k\u00f6ylerin terk edilmesi riskini getirmektedir. Bu nedenle yerel \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131, yerel tohum \u00e7e\u015fitlerinin kullan\u0131m\u0131, iklime uyumlu ve do\u011fa dostu tar\u0131msal \u00fcretim tekniklerinin geli\u015ftirilmesi, su kullan\u0131m\u0131n\u0131n minimuma indirilmesi, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00fc\u00e7lendirilmeli ve \u00e7ift\u00e7inin desteklenmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
2022\u2019de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, pandemi gibi etkenlerin yan\u0131nda sava\u015f fakt\u00f6r\u00fc de yerel \u00fcretimin \u00f6nemini g\u00f6stermi\u015ftir. Avrupa\u2019n\u0131n \u201cekmek sepeti\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan Ukrayna\u2019n\u0131n bu\u011fday \u00fcretiminde ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlarla tar\u0131m\u0131n ve tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin evrensel boyutuna dikkat \u00e7eken uygulamalar hayata ge\u00e7meye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ukrayna ve Rusya aras\u0131ndaki sava\u015ftan dolayl\u0131 olarak etkilenen T\u00fcrkiye, Birle\u015fmi\u015f Milletler ve do\u011fal\/ be\u015fer\u00ee fakt\u00f6rlerin etkisiyle tah\u0131l sevkiyat\u0131 konusunda \u00f6nemli bir durak h\u00e2line gelmi\u015ftir. Sava\u015f\u0131n k\u00fcresel etkileri, g\u0131daya olan arz-talep dengesini etkileyerek acil yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan insan say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f meydana getirmi\u015f ve yerel \u00fcretimin \u00f6nemi bir kez daha g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Arz, fiyat ve tedarik zincirindeki aksamalar t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkilerken T\u00fcrkiye\u2019nin tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k alan\u0131 ba\u015fta iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi olmak \u00fczere bir\u00e7ok do\u011fal ve be\u015fer\u00ee etkilerden dolay\u0131 zorluklar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum yine yerel \u00fcretimin ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
N\u00fcfusun -\u00f6zellikle kentsel n\u00fcfusun- d\u00fczenli olarak art\u0131\u015f\u0131 do\u011fal ve g\u00f6\u00e7le artarken g\u00f6\u00e7 kaynakl\u0131 problemleri de beraberinde getirmi\u015ftir. D\u00fcnya n\u00fcfusu, Birle\u015fmi\u015f Milletler N\u00fcfus Fonuna g\u00f6re 15 Kas\u0131m itibar\u0131yla 8 milyar ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer bir art\u0131\u015f T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6zlemlenerek 27 Aral\u0131k itibar\u0131yla n\u00fcfus 84 milyon 680 bin 273 ki\u015fi olmu\u015ftur. N\u00fcfusun artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kaynak yetersizli\u011fi problemleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fal kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve y\u00f6netimi, tar\u0131msal \u00fcretim, hayvanc\u0131l\u0131k gibi konular \u00f6n planda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye g\u00fcndeminde 2021\u2019e g\u00f6re daha az yer bulan ancak \u00f6nemini koruyan ve riskleri devam eden bir di\u011fer konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise orman yang\u0131nlar\u0131 olmu\u015ftur. Orman yang\u0131nlar\u0131 do\u011fa kaynakl\u0131 veya be\u015fer\u00ee fakt\u00f6rlerin etkisiyle ortaya \u00e7\u0131karak ormanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yahut tamam\u0131n\u0131n yanmas\u0131 olarak ifade edilirken iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fal kaynaklar ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Ege ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ormanl\u0131k alan ve orman k\u00f6yleri yang\u0131nlardan etkilenmektedir. Tohum Derne\u011fi, K\u0131z\u0131lay Akademinin deste\u011fiyle 2021\u2019de Antalya\u2019n\u0131n Manavgat il\u00e7esinde meydana gelen orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u201c<\/em>Yang\u0131n Sonras\u0131 Etki De\u011ferlendirme Raporu: Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Ekonomik De\u011ferlendirme\u201d<\/em> projesini hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. Proje kapsam\u0131nda orman yang\u0131n\u0131ndan etkilenen afetzedeler, b\u00f6lgedeki kurum ve kurulu\u015flarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ve g\u00f6zlemler ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik etki de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015f ve birtak\u0131m \u00f6neriler ortaya konmu\u015ftur. Do\u011fa kaynakl\u0131 afetlerin maddi etkilerinin yan\u0131nda b\u00f6lgedeki halk\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131na, gelir d\u00fczeyine, ta\u015f\u0131nmaz mal varl\u0131klar\u0131na, sosyal hayat\u0131na, k\u00fclt\u00fcrel alanlar\u0131na ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131na etkileri yer almaktad\u0131r. Bu etkiler uzun vadede \u00f6nemli toplumsal sonu\u00e7lar ortaya koymaktad\u0131r, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemlidir. Afetin etkilerini uzun vadede de g\u00f6zlemleyebilmek i\u00e7in belirli aral\u0131klarla bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tekrarlanarak izleme ve de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. <\/p>\n\n\n\n Tohum Derne\u011fi olarak yukar\u0131da bahsedilen \u00e7evresel, toplumsal ve sosyal etki ve risklerden yola \u00e7\u0131karak \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fa kaynakl\u0131 kaynak y\u00f6netimi, yerel \u00fcretimin desteklenmesi, do\u011fal afet sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi, ormanl\u0131k alanlar\u0131n korunmas\u0131 ve art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirmekteyiz. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fclke genelinde ya\u015fanan olumsuzluklar\u0131 bir nebze azaltmas\u0131n\u0131 ve insanlara umut olmas\u0131n\u0131 hedeflemekteyiz. <\/p>\n\n\n\n Unutmayal\u0131m: \u201cHer \u015fey Tohum\u2019da sakl\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye 2022\u2019de bir\u00e7ok sosyal, toplumsal ve \u00e7evresel olaya \u015fahit olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fahit oldu\u011fu baz\u0131 olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda pandemi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, sava\u015f gibi global etkenler bulunmaktad\u0131r. Bu etkenlerin \u00e7evresel, sosyal, toplumsal etkileri ve riskleri bulunmaktad\u0131r. Ulrich Beck\u2019in \u201crisk toplumu\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 XXI. y\u00fczy\u0131lda modern toplumlar ulusal ve global etkenlerin beraberinde getirdi\u011fi risklere maruz kalmaktad\u0131r. Sivil toplum…<\/p>\n