Risk de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda zaman de\u011fi\u015fkeni \u00e7o\u011funlukla geri planda kalmaktad\u0131r. Zaman, mevsimsel veya meteorolojik ko\u015fullara kar\u015f\u0131l\u0131k gelebildi\u011fi gibi g\u00fcn i\u00e7indeki hareketlilikle de de\u011ferlendirilmesi gereken \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fkendir. 27 Aral\u0131k 1939\u2019da ya\u015fanan Erzincan Depremi ile \u015eubat 2023 Depremleri\u2019nin etkisi, b\u00f6lgedeki sert k\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 engeller nedeniyle 17 A\u011fustos 1999 Depremi\u2019ne g\u00f6re daha karma\u015f\u0131k bir manzara ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan, yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en depremlerin ilk b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla 1939 Erzincan 01.57, 1999 Kocaeli 03.02 ve 2023 Kahramanmara\u015f 04.17\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftmi\u015ftir. Her \u00fc\u00e7 deprem de b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n evlerinde ve en savunmas\u0131z olduklar\u0131 anda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Rastlant\u0131sal bir \u015fekilde benzer zaman diliminde meydana gelen bu depremler, bundan sonra meydana gelecek depremlerin de benzer zamanlarda olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. XXI. y\u00fczy\u0131l\u0131n en y\u0131k\u0131c\u0131 depremlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yerel saatle 2004 Sumatra Depremi\u2019nin 08.58\u2019de, 2010 Haiti Depremi\u2019nin 21.53\u2019te ve 2008 Si\u00e7uan Depremi\u2019nin ise 14.28\u2019de meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn i\u00e7indeki farkl\u0131 zaman dilimlerine g\u00f6re kentsel hareketlilik ve mek\u00e2nsal yo\u011funla\u015fma da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Hafta i\u00e7i g\u00fcnlerde n\u00fcfus hareketlili\u011fine ba\u011fl\u0131 yo\u011funluk, \u00f6\u011fleden \u00f6nce ula\u015f\u0131m arterlerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken ard\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma ve e\u011fitim alanlar\u0131na do\u011fru ge\u00e7i\u015f yapmaktad\u0131r. \u00d6\u011fleden sonra \u00f6\u011frencilerin okuldan \u00e7\u0131k\u0131\u015f saatlerinde tekrar canlanan hareketlilik, \u00e7al\u0131\u015fma saatinin bitimiyle art\u0131\u015f g\u00f6stermekte ve bir s\u00fcre sonra ise n\u00fcfus tekrar konut alanlar\u0131nda yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Hafta sonlar\u0131 ise rekreasyon alanlar\u0131, al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, k\u00fclt\u00fcr sanat ve yeme i\u00e7me faaliyetlerinin bulundu\u011fu alanlarda yo\u011fun ara\u00e7 ve insan hareketlili\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu genel sirk\u00fclasyon, hava durumuna ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fti\u011fi gibi mevsimlere g\u00f6re de farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterebilmektedir. \u00d6rne\u011fin yaz aylar\u0131nda veya bayram tatillerinde \u015fehirler aras\u0131 n\u00fcfus hareketlili\u011finin y\u00fcksek oldu\u011fu bilinmektedir. Ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu d\u00f6nemlerde bir\u00e7ok \u015fehirde turist (yerli-yabanc\u0131) say\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131l ortalamalar\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011fu, ziyaret\u00e7ilerin bulunduklar\u0131 \u015fehirlerin tehlike ve risklerine kar\u015f\u0131 gerek mek\u00e2nla ilgili bilgilerinin az olmas\u0131 gerekse (yabanc\u0131lar \u00f6zelinde) dil bariyeri nedeniyle yerel halka g\u00f6re daha savunmas\u0131z oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Zaman de\u011fi\u015fkeninin etkiledi\u011fi bir di\u011fer konu ise yerle\u015fmelere ili\u015fkin veri taban\u0131 g\u00fcncellemesidir. Bili\u015fim ve uzaktan alg\u0131lama teknolojilerindeki geli\u015fim sayesinde ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131lda ancak detayl\u0131 saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla toplanabilecek mek\u00e2nsal bilgi dakikalar i\u00e7inde toplanmakta ve analiz edilebilmektedir. Veri tabanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 kadar g\u00fcncelliklerinin garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 da gerekmektedir. Bu \u015fekilde hem kentsel hem de b\u00f6lgesel \u00f6l\u00e7ekte risk d\u00fczeylerindeki de\u011fi\u015fimler takip edilerek m\u00fcdahale alternatifleri geli\u015ftirilebilir. <\/p>\n\n\n\n
K\u00f6k Nedenler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Afetlerin k\u00f6k nedenleri incelendi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan sorun sadece yap\u0131lar\u0131n performans\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda politik, ekonomik ve sosyal temellere de dayanmaktad\u0131r. Risk azaltma ve afete haz\u0131rl\u0131k uzun vadeli bir s\u00fcreci i\u00e7erir. Ayr\u0131ca bu alanlara yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 \u00e7o\u011funlukla bir felaket ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Toplumsal taleplerin farkl\u0131 eksenlerde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu eksenlere dayal\u0131 politikalar\u0131n etkili oldu\u011fu ortamlarda, afetlere dayan\u0131kl\u0131 kentlerin \u015fart ko\u015ftu\u011fu kurallara uymak \u00f6ncelikli bir tercih olamayabilir. K\u00f6k nedenlere ula\u015fmak i\u00e7in kentsel \u00e7er\u00e7evede gecekondula\u015fma, g\u00f6\u00e7 ve b\u00f6lgesel e\u015fitsizlik kavramlar\u0131 gibi konular tarihsel s\u00fcre\u00e7ler \u00fczerinden neden-sonu\u00e7 ili\u015fkileri tart\u0131\u015f\u0131larak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019de kentsel risklerin k\u00f6k nedenleri aras\u0131nda; yer se\u00e7imi kararlar\u0131, h\u0131zl\u0131 \u015fehirle\u015fme s\u00fcreci, imar aflar\u0131n\u0131n ve beraberindeki y\u00fcksek riskli yap\u0131 stoku ve mevcut yap\u0131 denetim problemleri olarak s\u0131ralanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019u bug\u00fcnk\u00fc 16 milyon n\u00fcfusa ula\u015ft\u0131ran s\u00fcre\u00e7te 1980\u2019lerden itibaren T\u00fcrkiye\u2019nin ortalama n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde bir e\u011filimin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (\u015eekil 1). Bu farkl\u0131la\u015fman\u0131n temel nedenleri aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019un sundu\u011fu i\u015f, e\u011fitim ve hizmet \u00e7e\u015fitlili\u011fine ba\u011fl\u0131 \u00e7ekici etkenlerin yan\u0131nda g\u00f6\u00e7le gelen n\u00fcfusun terk ettikleri b\u00f6lgelerdeki k\u0131s\u0131tlar ve yat\u0131r\u0131m eksikli\u011fi gibi itici etkenler yer almaktad\u0131r. 1980\u2019lerde kent n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k 2,5 kat b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7an h\u0131zl\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc takiben bar\u0131nma ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 konusunda planlaman\u0131n geride kald\u0131\u011f\u0131, 1950\u2019li y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan gecekondula\u015fman\u0131n yan\u0131nda ka\u00e7ak yap\u0131lar\u0131n da imar aflar\u0131ndan faydaland\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. 1999 Depremleri\u2019nin ard\u0131ndan konut \u00fcretimi ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 toplumun t\u00fcm sosyoekonomik gruplar\u0131n\u0131 kapsay\u0131c\u0131 bir \u015fekilde tasarlanamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, yoksulluk\/ yoksunluk ve zay\u0131f yap\u0131lar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f durumdad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n \u015eubat 2023 Depremleri\u2019nde etkilenen \u015fehirler \u00fczerinden bir okuma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 1970\u2019lerle birlikte \u00fclkedeki sanayi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi ve bu b\u00f6lgelerdeki imalat sanayi kollar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi nedeniyle \u00f6zellikle Adana, Gaziantep, Diyarbak\u0131r, \u015eanl\u0131urfa ve Hatay\u2019da kentsel alanlara h\u0131zl\u0131 bir g\u00f6\u00e7 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7te bahsi konu \u015fehirlerdeki tar\u0131m, mera ve orman alanlar\u0131na do\u011fru yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermi\u015ftir. 1990\u2019larda ise \u015fehirler, organize sanayi b\u00f6lgelerinin geli\u015fti\u011fi ana ula\u015f\u0131m arterleri \u00fczerinden birbirine daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flanan bir kentsel sistemler b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fmu\u015ftur. 2000 sonras\u0131 d\u00f6nemde, kentlerin \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ve ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fma alanlar\u0131n\u0131n rehabilitasyonu ile hizmet ve donat\u0131 alanlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi amac\u0131yla bir yandan iyile\u015ftirme, yenileme ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerine bir yandan da kentsel yay\u0131lma s\u00fcre\u00e7lerine girmi\u015flerdir. Bu d\u00f6nem kent merkezlerinde d\u00fc\u015feyde h\u0131zla y\u00fckseldi\u011fi d\u00f6neme kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u015eekil 1: 1950-2020 Aras\u0131nda \u0130stanbul (mavi) ve T\u00fcrkiye\u2019nin (turuncu) N\u00fcfus Art\u0131\u015f\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n Zincirleme Etkiler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Afetlerin zincirleme etkileri \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, ge\u00e7mi\u015f afetlerden elde edilen bilgilerle bir sonraki afetin potansiyel etkilerini \u00f6ng\u00f6rmeyi hedeflemektedir. Bu ba\u011flamda zincirleme etkilere neden olan unsurlar ve bu unsurlardan etkilenebilecek \u00f6gelerin zay\u0131fl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde derinlemesine analizler yap\u0131l\u0131r. Bu analizler olas\u0131 afetlerin yay\u0131lma potansiyelini belirlemekle kalmaz ayn\u0131 zamanda afet sonras\u0131 m\u00fcdahale ve lojistik s\u00fcre\u00e7lerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek sorunlara da \u0131\u015f\u0131k tutar. Zincirleme etki analizi y\u00f6ntemi \u00f6zellikle \u00e7oklu tehlikelerin karma\u015f\u0131k etki sistemini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekte \u00f6nemli bir role sahiptir. Bu y\u00f6ntem afet m\u00fcdahale sistemleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamakla beraber do\u011fal tehlikelere maruz kalm\u0131\u015f yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n temel planlama \u00f6l\u00e7\u00fctlerine de katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.,4<\/sup> <\/p>\n\n\n\n Zincirleme etkiler kapsam\u0131nda do\u011fal tehlikelerin tetikledi\u011fi do\u011fa veya insan kaynakl\u0131 olaylar\u0131 da unutmamak gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin depremlerin tsunami ve toprak kaymas\u0131n\u0131 tetikleyebilmesinin yan\u0131 s\u0131ra sanayi tesislerinde ve kentsel alanlarda yang\u0131n ve patlamalara neden oldu\u011fu ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok \u00f6rnekte g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu nedenle kentsel ve b\u00f6lgesel \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lan risk de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015fik tehlike analizleri ba\u011flam\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca yukar\u0131da bahsedilen zaman de\u011fi\u015fkenine ba\u011fl\u0131 meteorolojik ko\u015fullara ili\u015fkin m\u00fcdahale senaryolar\u0131n\u0131n da olu\u015fturulmas\u0131nda fayda olacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Sistemik Riskler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sistemik riskler, afetlerin neden oldu\u011fu y\u0131k\u0131m\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan kay\u0131plar\u0131n birbirine ba\u011fl\u0131 sistemlerin i\u015fleyi\u015fini aksatarak veya bozarak olumsuz etkilerinin yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. COVID-19 Pandemisi, bu t\u00fcr sistemik risklerin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6rnektir. Pandeminin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak amac\u0131yla al\u0131nan tedbirler, \u00fcretim ve tedarik zincirlerini etkileyerek k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte aksamalara neden olmu\u015ftur. Bu etkinin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda hissedilmesindeki temel neden, k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcreciyle birlikte \u00fclkelerin ve \u015fehirlerin geli\u015fmi\u015f a\u011f sistemleriyle birbirlerine daha ba\u011fl\u0131 h\u00e2le gelmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu a\u011flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131nda \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler ba\u015fka yerlerden ithal yahut ba\u015fka yerlere ihra\u00e7 edilebilirler. Ancak bu geli\u015fmi\u015f a\u011f sistemleri ayn\u0131 zamanda yerel sorunlar\u0131 da ayn\u0131 sistem \u00fczerinden geni\u015f co\u011frafyalara yayma potansiyeline sahiptir. K\u00fcresel krizlerin temel nedenleri ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sistemik risklerin ne kadar kritik oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n 1999 Depremleri\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019nin sanayi \u00fcretimindeki \u00f6nc\u00fc illerinden Kocaeli\u2019de geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir y\u0131k\u0131ma neden olmas\u0131 sonucunda yaln\u0131zca depremden etkilenen b\u00f6lgede de\u011fil \u00fclke genelinde ara \u00fcr\u00fcn temininde maliyetlerin y\u00fckselmesine ve \u00fcretimde aksakl\u0131klara ba\u011fl\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eubat 2023 Depremleri\u2019nin orta ve uzun vadeli etkilerinin de benzer yap\u0131da yans\u0131malara sahip olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Afetlerin sistemik etkileri ge\u00e7ici ve kal\u0131c\u0131 g\u00f6\u00e7ler \u00fczerinden de de\u011ferlendirilmektedir. \u00d6rne\u011fin \u015eubat 2023 Depremleri\u2019nin ard\u0131ndan ba\u015fta Ankara, Antalya ve Mersin olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 5 milyon depremzedenin ba\u015fka illere g\u00f6\u00e7 etti\u011fi tahmin edilmektedir. <\/p>\n\n\n\n Organizasyon<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1999 Depremleri\u2019nin ard\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren say\u0131s\u0131z yasal d\u00fczenlemenin yan\u0131 s\u0131ra 2009 y\u0131l\u0131nda Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (AFAD) kurulmu\u015ftur. 2014 y\u0131l\u0131nda AFAD taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan T\u00fcrkiye Afet M\u00fcdahale Plan\u0131 (TAMP) ile ulusal \u00f6l\u00e7ekli bir m\u00fcdahale plan\u0131 ilk defa olu\u015fturulmu\u015ftur. Ulusal d\u00fczeyde m\u00fcdahale kapasitesinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 anlam\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve sunan bu plan\u0131n yerel \u00f6l\u00e7ekteki yans\u0131malar\u0131nda kopukluklar bulunmaktad\u0131r. \u00c7o\u011funlukla, \u00fcst \u00f6l\u00e7ekte verilen kararlar do\u011frultusunda olu\u015fturulan afet m\u00fcdahale sisteminin ve yereldeki uygulama ara\u00e7lar\u0131n\u0131n tam anlam\u0131yla anla\u015f\u0131lamamas\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bu sebeple yerel y\u00f6netimler afet m\u00fcdahale sisteminde kendilerini tam anlam\u0131yla payda\u015f olarak tan\u0131mlayamamaktad\u0131r. \u00d6te yandan, orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yerle\u015fmelerin y\u00f6netimlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca afet m\u00fcdahalesi anlam\u0131nda de\u011fil genel belediyecilik anlam\u0131nda da s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklara sahip oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Depremlerin do\u011frudan ve dolayl\u0131 etkileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca depremden fiziksel hasar alan yerle\u015fmelerin de\u011fil ayn\u0131 zamanda kentsel a\u011f sistemleri \u00fczerinden geni\u015f bir co\u011frafyan\u0131n etkilendi\u011fi ya\u015fanm\u0131\u015f bir\u00e7ok afette g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmu\u015ftur. \u00d6te yandan kentlerin ve kentsel sistemlerin dinamik yap\u0131lar oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, konu alan\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da zamana ba\u011fl\u0131 e\u011filimleri ve de\u011fi\u015fimleri kapsamas\u0131 gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 1999 Depremleri sonras\u0131nda hayata ge\u00e7irilen yasal d\u00fczenlemeler ve geli\u015ftirilen \u00f6rg\u00fctlenme modelleri, risk azaltma ve afet m\u00fcdahale s\u00fcre\u00e7lerinin tan\u0131mlanmas\u0131 anlam\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar sunmu\u015ftur. Ancak farkl\u0131 payda\u015flar\u0131n bir arada \u00e7al\u0131\u015farak ortak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretiminde bulunabilecekleri ara\u015ft\u0131rma, geli\u015ftirme ve uygulama ortam\u0131 hen\u00fcz olumlu etkilerinin g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi bir seviye ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 1 \u00a0<\/strong>PARATUS. (2023). D.1.1.Report on participatory workshops in the four application<\/em> case study sites, including impact chains diagrams for each analysed event\u00a0https:\/\/www.paratus-project.eu\/<\/p>\n\n\n\n 2 \u00a0<\/strong>\u0130.T.\u00dc. (2023). 6<\/em> \u015eubat 2023 depremleri nihai rapor<\/em> https:\/\/haberler.itu.edu.tr\/haberdetay\/2023\/03\/24\/itu-den-2023-nihai-deprem-raporu<\/p>\n\n\n\n 3 \u00a0<\/strong>Kundak, S. (2023). Resilience in the shadow of systemic risks. J<\/em>ou<\/em>r<\/em>na<\/em>l <\/em>of <\/em>D<\/em>es<\/em>i<\/em>g<\/em>n <\/em>fo<\/em>r <\/em>R<\/em>es<\/em>il<\/em>ience <\/em>i<\/em>n <\/em>A<\/em>rch<\/em>i<\/em>te<\/em>c<\/em>t<\/em>ur<\/em>e <\/em>an<\/em>d <\/em>P<\/em>lannin<\/em>g<\/em>, 4<\/em>(1), s. 51-64. https:\/\/doi.org\/10.47818\/DRArch.2023.v4i1079<\/p>\n\n\n\n 4 \u00a0<\/strong>G\u00f6ksu, \u00c7. ve di\u011f. (2023). A comparative impact chain analysis of 1999 Kocaeli and\u00a02023\u00a0Kahramanmara\u015f\u00a0earthquakes.\u00a0J<\/em>ou<\/em>r<\/em>na<\/em>l of <\/em>D<\/em>es<\/em>i<\/em>g<\/em>n <\/em>fo<\/em>r \u00a0 <\/em>R<\/em>es<\/em>il<\/em>ience <\/em>i<\/em>n <\/em>A<\/em>rch<\/em>i<\/em>te<\/em>c<\/em>t<\/em>ur<\/em>e <\/em>an<\/em>d <\/em>P<\/em>lannin<\/em>g<\/em>, <\/em>4<\/em> (Special Issue), s. 51-64. https:\/\/doi.org\/10.47818\/DRArch.2023.v4si109.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 6 \u015eubat 2023\u2019te merkez \u00fcss\u00fc Kahramanmara\u015f Pazarc\u0131k olan ve 04.17\u2019de meydana gelen 7.7 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremden yakla\u015f\u0131k 9 saat sonra, merkez \u00fcss\u00fc Kahramanmara\u015f Elbistan olan ve 13.24\u2019te meydana gelen 7.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremle birlikte say\u0131s\u0131z art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, 11 \u015fehirde geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir y\u0131k\u0131ma neden olmu\u015ftur. 20 \u015eubat 2023\u2019te ise ilk depremlerden en fazla etkilenen iller aras\u0131nda yer…<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/kizilayakademi.org.tr\/yillik\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/kundak2023tr-sekil1.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n